Het tragische leven van Geesje Vos eindigt in een put
Het leven van Geesje Derks Vos begon veelbelovend, maar eindigde in een tragedie die tot op de dag van vandaag vragen oproept. Haar verhaal is er een van liefde, armoede, verzoening en een duister einde dat nooit volledig verklaard is.
Een jong huwelijk en een vroege scheiding
Op 19 maart 1810 trouwde de 23-jarige Geesje Derks Vos uit Nieuwe Pekela met de 18-jarige Roelf Berends Bathoorn uit Peize. Het jonge stel leek een mooie toekomst samen tegemoet te gaan. Een jaar later, op 23 maart 1811, werd hun eerste dochter Jantje geboren en gedoopt in de Nederlands Hervormde Kerk van Peize.
Anderhalf jaar later, op 15 december 1812 beviel Geesje van zoon Derk in Nieuwe Pekela. Maar bij zijn doop werd een opmerkelijke aantekening gemaakt: de vader, Roelf, was op dat moment gearresteerd en zat in de gevangenis wegens het stelen van lammeren. Hoogzwanger en alleen, keerde Geesje terug naar haar ouderlijk huis in Nieuwe Pekela om daar te bevallen. Het was een teken van de instabiliteit die hun huwelijk zou blijven achtervolgen.
Enkele jaren later verslechterde hun situatie nog meer. Want op 1 november 1815 vroeg Geesje echtscheiding aan omdat Roelf een ‘eerloos makende straf’ onderging in het Provinciale Tuchthuis te Groningen. Voor die tijd was dit zeer ongebruikelijk, vooral als het initiatief van de vrouw vandaan kwam. Maar de rechtbank keurde de scheiding goed, waardoor Geesje, die inmiddels als ‘gepatenteerde inlandsch kramerske’ werkte, haar eigen weg kon gaan.
Een onverwachte verzoening
Echter, drie jaar later in 1818, werd zoon Harm geboren. Roelf gaf het kind zelf aan als zijn zoon. Het leek erop dat de twee zich hadden verzoend, want weer drie jaar later volgde de geboorte van zoon Berend. Ook hierbij verklaarde Roelf opnieuw dat het kind ‘in egte’ was verwekt bij Geesje. Opmerkzaam is dat Geesje en Roelf nog steeds niet hertrouwd waren. Het gezin vestigde zich uiteindelijk weer in Peize, waar ze samen bleven en nog meer kinderen kregen.
Maar hoe vrijwillig was deze verzoening? Was het liefde die hen weer samenbracht, of was Geesje onder druk gezet om terug te keren naar haar voormalige echtgenoot? Het blijft een vraag die nooit beantwoord zal worden.
Een duister einde
Het leven van Geesje eindigde op een tragische en mysterieuze manier. Op 11 april 1858 werd haar lichaam gevonden in een put. De kranten meldden dat het onduidelijk was of het om een ongeval of zelfdoding ging. Opvallend is dat er vermeld werd dat Geesje leed aan ‘zware verlammingen’. Was haar dood een wanhoopsdaad door een leven vol tegenslagen? Of was er meer aan de hand? Helaas zullen we nooit het antwoord vinden.
De schaduw van tragedie in de familie
Het drama in de familie Bathoorn hield niet op bij Geesje. Een ander tragisch hoofdstuk betrof haar kleinzoon Berend Roelfs Bathoorn. In 1882 werd hij dood gevonden in een bos bij Peize, met een strop om zijn hals. Aanvankelijk leek het op zelfmoord, maar de omstandigheden waren verdacht: de strop zat los, en zijn lichaam lag met armen en benen op de grond. Bovendien waren er in de dagen ervoor gewelddadige incidenten geweest in de omgeving, waarbij jagers werden aangevallen door ‘ruwe figuren’. Was Berend het slachtoffer van een misdrijf, of had hij zelf een einde aan zijn leven gemaakt? Ook dit zal altijd een mysterie blijven.
De onopgeloste vragen
Het leven van Geesje Vos roept meer vragen op dan antwoorden. Was haar huwelijk met Roelf een keuze uit liefde, of werd ze gedwongen door omstandigheden of familie? Was de scheiding een daad van bevrijding, of een beslissing die haar werd opgedrongen? En waarom keerde ze uiteindelijk terug naar de man die haar in de steek had gelaten? Haar dood, in een put, blijft een symbool van trieste gebeurtenissen die haar leven kenmerkten.
Het verhaal van Geesje Vos is een tragisch portret van een vrouw die haar weg probeerde te vinden in een wereld vol tegenslagen. Haar leven laat zien hoe dun de lijn kan zijn tussen liefde en dwang, tussen hoop en wanhoop, en tussen leven en dood. Wat er precies is gebeurd, zullen we nooit weten. Maar haar verhaal blijft een herinnering aan de worstelingen die een mens in zijn leven kan tegenkomen.
Lees ook
Bron: Yolanda Steneker
Het tragische leven van Geesje Vos eindigde in een put
