Gevaarlijke valkuilen bij stamboomonderzoek

Gevaarlijke valkuilen bij stamboomonderzoek

Wees op je hoede, want er zijn vele en diepe valkuilen bij stamboomonderzoek! Want bij het onderzoeken van je stamboom heb je niet alleen te maken met je eigen fouten. Denk b.v. aan het niet zien van even en oneven aktenummers (beginnersfout), maar ook aan andere situaties waarbij je volledig de mist in kan gaan.

Daarbij heb je niet alleen te maken met eigen ‘fouten‘, maar ook met die maar ook met die van anderen. Als je dus niet oplet, kan het onderzoek naar een bepaald persoon op een verkeerd spoor terechtkomen. Met als gevolg dat je tijd gaat besteden aan werkzaamheden die nutteloos zijn.

Kortom, stamboomonderzoek is leuk, maar er zijn ook valkuilen die je hobby flink kunnen verpesten. Daarom dit artikel om je te waarschuwen en alert te maken op de volgende situaties.

Maak deze fouten bij stamboomonderzoek niet

Of leer ervan…

Aannames doen

Door aannames krijg je zeer veel fouten die later bijna onmogelijk zijn te herstellen.

Klakkeloos gegevens overnemen

Anderen kunnen en zullen ook fouten hebben gemaakt, deze moet je altijd controleren. Daarbij zijn er ook veel mensen die hun bronnen niet vermelden.

Fouten in aktes

Officiële aktes kunnen ook fouten bevatten, vooral de tafels, neem een ambtenaar niet al te serieus.

Afleiding

Laat je niet afleiden door invoeren van aanhang, anders raak je de draad snel kwijt. Blijf bij je plan, werk per bloedlijn, ID’s of reeks.

Aangiftedatum is de datum

Denken dat de aangiftedatum hetzelfde is als de geboorte- of overlijdensdatum, dit is niet zo! Daarbij is de doopdatum níet de geboortedatum, de begraafdatum níet de overlijdensdatum, en trouwdatum niet altijd de huwelijksdatum. Men kan namelijk (na 1811) op een andere dag voor de kerk getrouwd zijn dan het wettelijke huwelijk.

In de war raken van de folionummering

Dit zijn de pagina nummers van een boek uit het Bevolkingsregister; een voor- en achterblad heeft één nummer (specifiek voor Amsterdam).

Even en oneven aktenummers

Niet weten dat er even en oneven aktenummers bestaan. Dit zijn aparte boeken (specifiek voor Amsterdam).

Exact zoeken op de naam (bekende valkuilen bij stamboomonderzoek)

Denk flexibel over de achternamen. Er zijn variaties mogelijk (Dannenburg, Dannenberg, Danneburgh).

Namen slordig invoeren

v.Eunen, i.p.v. voluit met spaties ‘van Eunen‘ of Mooij als Mooy. Hierdoor is het lastig om matches te maken. Of een naam typen als Verh(e)e(c)ke(n). Hierdoor krijg je een puinhoop en ook dan is het onmogelijk om een match te krijgen. Vermeld ook geen naamvariaties in één naamveld (in de meeste software is hier een apart veld voor).

Geen checks of controles uitvoeren

Je softwareprogramma heeft vast een controle tool. Laat deze regelmatig ‘runnen’.

Niet logisch nadenken

Vooral m.b.t. leeftijdsverschillen voor man/vrouw of ouder/kind, waardoor je verkeerde koppelingen maakt. Blijf logisch nadenken!

Dubbele achternamen als tweede voornaam invoeren

Of andersom. Hierdoor krijg je verkeerde matches.

Profielfoto’s toevoegen zonder 100% zekerheid

Dit geeft letterlijk een verkeerd beeld van een persoon. Ook de bestandsnaam ‘mijn oma’ is niet verstandig, omschrijf de foto duidelijk de naam, datum en gelegenheid.

In huwelijksaktes

De getuige niet toevoegen. Huwelijksgetuigen zijn vaak een relatie van het bruidspaar. Dit zijn weer aanknopingspunten. Er zitten vaak pareltjes in huwelijksaktes.

Niet de leeftijd of overlijden van de familie invoeren. B.v. Als de persoon nog leeft: OVL na mei 1838, als de persoon is overleden: OVL voor mei 1838 (= huwelijksdatum)

Zwevende personen in je software toevoegen

Zorg dat iedereen altijd gekoppeld is.

Je te veel verdiepen in aanverwanten

Houd je focus op je stamnamen. Toevoegen is oké om aanknopingspunten voor anderen te bieden bij synchronisatie.

Plaatsnamen niet consequent invoeren

Officieel is het ‘s-Gravenhage voor Den Haag, en afkortingen zoals A’dam voor Amsterdam is niet handig. Hierdoor krijg je een warboel. Als een plaats later is samengevoegd met een andere plaats of gemeente, vermeld dan beide plaatsnamen (toen en nu).

Geen notities maken in een profiel

Vermeld hier alle bijzonderheden, vraagstukken of vastlopers. Want jouw eigen geheugen is gelimiteerd. Of onduidelijke notities zodat je later niet meer begrijpt wat je zelf bedoelde.

Niet georganiseerd zijn met het sorteren

Alle aktes en documenten moeten goed geordend zijn. Een goed begin is het halve werk. Zorg dat je deze checklist gebruikt en al vanaf het begin weet wat voor soort stamboomonderzoek je wilt doen.

Geen screenshots maken

Alle informatie die je online vindt moet je screenshotten. Bewijsstukken zijn essentieel!

Als je een akte niet kan vinden

Deze tips kunnen je helpen als je wel een datum hebt, maar een akte niet kan vinden.

Fout Googelen

Zorg dat je de juiste techniek gebruikt als je op Google gaat zoeken.

Je stamboom niet synchroniseren of delen

Juist het delen met anderen en levende familie maakt dat de informatie en werk niet verloren gaat. Dat is een gemiste kans.

Maar…. synchronisatie veroorzaakt ook fouten

Want vaak worden fouten gekopieerd. Check dus altijd de primaire bronnen.

Ooms, tantes, neven, nichten verwarren

Het komt wel eens voor dat een oom, tante, neef of nicht wordt verward met een andere persoon. (Die namen kunnen hetzelfde zijn gezien de vernoemingsregels.)

Geen overzicht hebben

Zorg dat je kwartierstaten, rapporten en diagrammen maakt en deze gratis checklist gebruikt. Hou het vooral simpel!

Handschriften verkeerd lezen

Oude handschriften lezen is eigenlijk een vak apart, maar ik kan het inmiddels redelijk door ervaring.

Aanhang niet meenemen in je stamboom

Het beste is om te focussen op je eigen bloedlijnen, maar als je aanhang tegenkomt, voeg deze dan wel toe. Altijd handig voor later, of een ander!

Geloof niet alles wat wordt verteld

Of misschien juist wel? Verhalen en fabels kunnen niet altijd gecontroleerd worden. Maar het zijn wel de enige bronnen van informatie over de familie. Daarentegen komt het ook vaak voor dat verhalen verzwegen worden.

Een gedcom niet goed importeren

Een grote valkuil bij stamboomonderzoek: Als je een gedcom bestand van iemand krijgt, of je verandert van software, zorg dan dat je alles zorgvuldig doet en controleert. Feiten kunnen flink scheef gaan lopen!

Geloofsovertuigingen niet noteren

Op alle persoons- en bevolkingsregisters staat het geloof van de persoon/gezin vermeld. Noteer dit in het profiel, want het kan een goed aanknopingspunt zijn.

Verdwalen in de bronnen

Er zijn zoveel en er komen er dagelijks bij. Neem b.v. de kentekenregistraties. Zeer boeiend, maar niet om mee te beginnen.

Bronnen niet noteren

Het is ontzettend belangrijk om je stamboom geloofwaardig te maken, dus vermeld altijd de bronnen waar je o.a. data vandaan hebt.

Niet verder kijken dan je neus lang is

Kijk eens in lokale archieven bij de akten van indemniteit en akten van admissie. Daar kan je zeer interessante informatie vinden!

Privacyregels

Houd ook rekening met de privacywet, waardoor bepaalde aktes nog niet online of beschikbaar zijn.

GEBOORTE = vanaf 100 jaar
HUWELIJK = vanaf 75 jaar
OVERLIJDEN = vanaf 50 jaar

Lees ook eens mijn tips voor stamboomonderzoek, want dit kan je helpen bij het ontwikkelen van je eigen structuur.

Conclusie

Ik hanteer altijd een werkwijze om valkuilen bij stamboomonderzoek te voorkomen. Daardoor heb ik een goed overzicht wat ik al heb gedaan en nog moet doen (zoeken).

Hier vind je een up-to-date overzicht van mijn stamboom inclusief foto’s en gevonden aktes. En had je mijn truc al geleerd hoe je de voorouders van je betovergrootouder kan onthouden?

Lees ook

‘De gevaarlijkste valkuilen bij stamboomonderzoek’