Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Oude maandnamen in DTB boeken en hun betekenis

Wat betekenen die oude maandnamen in de DTB boeken?

Van de week vond ik een doopakte van een verwante van mijn voorouders, Berendina Alida van Eunen-van den Berg. Volgens mijn gegevens was ze geboren op 25 juli 1810 in Kampen, OV.

oude-maandnamen-dtb-boeken-yory
Voorbeeld van een doopboek met oude maandnamen (klik om te vergroten)

Maar op haar doopinschrijving stonden zowel de hooimaand als de oogstmaand. Ik was even van de leg. Hoe zit dat met die oude maandnamen?

Verwijzingen naar het landleven

De maandnamen die wij tegenwoordig gebruiken (januari, februari) zijn van oorsprong Latijns, voortgekomen uit de Gregoriaanse kalender.

Ze werden al vanaf de 7e eeuw gebruikt, maar niet overal en niet consequent. In de Lage Landen werd vaak de Germaanse versie gebruikt, die o.a. de hooimaand en oogstmaand bevat. Deze benamingen worden overigens nog steeds graag gebruikt door schrijvers en dichters.

Daarnaast ook nog door die godsdienstleraar die je erop wijst dat mei de mariamaand is, of zelfs het tuincentrum die je graag herinnert aan de gras- of bloeimaand.

De eerste dag van de lente is iets heel anders dan de eerste lentedag. Er zit soms wel een maand verschil tussen.’

Overzicht van oude maandnamen

De oude maandnamen zijn niet zo moeilijk te onthouden, ook omdat ze verwijzen naar het landelijk leven en de natuur. Maar er is meer. Er zijn namelijk ook nog versies in het Oude Vlaams, alternatieve, oude maandnamen uit de Franse Republikeinse kalender en maandafkortingen.

Vooral die laatste twee zijn belangrijk als je stamboomonderzoek doet in België (zoals ik). Op de microfilms van de Mormonen zal je veel DTB-boeken terugvinden waar nog gebruikt werd gemaakt van de oude maandnamen.

Oude maandnaam
Vlaamse naam
Alternatief
Franse Rep. kalender
januari
louwmaand
Nieuwjaarmaand
wintermaand, wolfsmaand
sneeuwmaand (nivôse)
februari
sprokkelmaand
Schrikkelmaand
kortemaand, kortemaand
regenmaand (pluviôse)
maart
lentemaand
Lentemaand
kalvermaand, buienmaand
windmaand (ventôse)
april
grasmaand
Grasmaand
paasmaand, eierenmaand
kiemmaand (germinal)
mei
bloeimaand
Bloeimaand
wonnemaand, mariamaand
bloeimaand (floréal)
juni
zomermaand
braakmaand, rozenmaand
weidemaand (prairial)
hooimaand
Hooimaand
vennemaand
oogstmaand (messidor)
augustus
oogstmaand
Koornmaand
arenmaand, koornmaand
hittemaand (thermidor)
september
herfstmaand
Herfstmaand
havermaand, fruitmaand
vruchtmaand (fructidor)
oktober
wijnmaand
Zaaimaand
aarzelmaand, rozenkransmaand
wijnmaand (vendémiaire)
november
slachtmaand
Slachtmaand
smeermaand, bloedmaand
nevelmaand (brumaire)
december
wintermaand
Wintermaand
sneeuwmaand, donkeremaand
rijpmaand (frimaire)

Note: Hou er rekening mee dat de wintermaand en oogstmaand in twee kolommen (maanden) voorkomen.

Geen oude maandnamen, maar afkortingen

Goed om te weten als je geen naam ziet maar een afkorting: De maanden september, oktober, november en december werden ook wel eens benoemd met een afkorting.

Maand
Afkorting
september
 7ber, VIIber [4]
oktober
 8ber, VIIIber [4]
november
 9ber, IXber [4]
december
10ber, Xber [4]

De NSB maandnamen

Voor de Tweede Wereldoorlog, rond 1935, wilde de NSB de oorspronkelijk gebruikte maandnamen januari, februari, enz. afschaffen. Ze wilden terug naar de oude maandnamen (waarbij oktober zaaimaand zou zijn), omdat dit sinds de Franse Tijd al verplicht was. Gelukkig is dit nooit van de grond gekomen.

Hoe zit het met voorvoegsels? | Boek 'de Tromslager'| Zoek eens anders! | Terug in de tijd
Actiepunten voor je stamboom
Lid worden genealogie vereniging
Herkomst van de naam Lippens
Persoonskaart bij CBG opvragen
ABC bij stamboomonderzoek
Echtscheiding in je stamboom
Snuffel door online familieberichten
Herkomst van de naam van Eunen
De kranten van vroeger
De stamboom van je moeder
‘Oude maandnamen in DTB boeken en hun betekenis’
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief ontvangen?


Zo gebruik je de akte checklist
over yolanda lippens

Ik ben de oprichtster van Yory. Een uit de hand gelopen hobbysite over mijn stamboomonderzoek en familiegeschiedenis met de bevindingen die ik online wilde delen. Met een groei van honderden artikelen over brede categorieën, heeft Yory inmiddels tienduizenden bezoekers per maand. Sinds 2022 wordt Yory versterkt door een team van auteurs met ieder zijn eigen specialiteit op genealogie gebied. Ik glunder dagelijks van trots en dankbaarheid.

Verder schrijf ik graag over dingen waar ik gelukkig van word. Over natuurlijk stamboomonderzoek, voorouders en mijn leven. Alles educatief en oplossingsgericht bedoeld. Want ook daar word ik gelukkig van. Mijn privé columns zijn korte waargebeurde verhalen. Maar dan wel met een vleugje drama en gedrenkt in humor. Zo ben ik dan ook wel weer.

Wil je de bewijsvoering van mijn stamboom zien?
Hier vind je al mijn aktes: https://www.yory.nl/stamboom-aktes-delen-doe-je-zo/

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Zoek je voorouders op Open Archieven

Lees ook...