Militairen die voor de krijgsraad stonden (1814-1830)

Militairen die voor de krijgsraad stonden (1814-1830)

Van de week stuitte ik op een zeer interessante bron op Open Archieven, namelijk die van militairen die tussen 1814-1830 veroordeeld zijn geweest door de krijgsraad. De krijgsraad is een rechtbank die overtredingen en misdrijven behandelen die begaan zijn door soldaten en officieren.

De Franse tijd

Tijdens de inlijving van Nederland in het Franse Keizerrijk (1810-1813) werden de Franse wetboeken ook hier van kracht. Het Code Pénal en het Code de Justice Militaire legden strikte regels vast voor desertie, insubordinatie en misdrijven tegen de krijgstucht. Na de terugkeer van de onafhankelijkheid in 1813 bleven veel van deze structuren behouden. Koning Willem I zag het nut van een strak en overzichtelijk systeem dat orde garandeerde. Daarmee werd de Franse erfenis een fundament voor de militaire rechtspraak van het nieuwe Koninkrijk.

Zaken varieerden van relatief lichte vergrijpen, zoals diefstal of dronkenschap, tot ernstige delicten als desertie of muiterij. De straffen konden fors zijn: van gevangenisstraf en degradatie tot lijfstraffen of dwangarbeid. De doodstraf bleef voorbehouden aan de zwaarste gevallen, maar werd in de praktijk minder vaak voltrokken.

Geïndexeerde vonnissen

De archiefstukken uit 1810-1830 bieden een goed inkijkje in het militaire leven van onze voorouders in de Franse tijd. Het Nationaal Archief heeft delen van deze archieven laten indexeren, waardoor namen van veroordeelde militairen uit de periode 1810-1830 digitaal doorzoekbaar zijn. Zo kan men ontdekken of een voorouder ooit voor de krijgsraad verscheen, en welk vonnis hij kreeg.

Enkele voorbeelden uit de database

Hieronder een lijstje met voorbeelden van delicten die ik in de database gevonden heb:

Bronnen voor archieven Krijgsraad

Bekijk hier andere artikelen over militairen en soldaten

Het Staatse leger: handleiding onderzoek naar militaire voorouders

Het Staatse leger: In dienst van de Republiek (1588-1795)

Ontdek de persoonskaarten van het Vrouwen Hulpkorps

Meer dan 8000 WIC opvarenden digitaal te doorzoeken

Zoeken naar militairen in de Staten van Oorlog (1595-1795)

Trouwen met de handschoen, wat is dat?

Dienden jouw voorouders of familieleden in het Duitse leger?

Soldaten die de Sint-Helenamedaille ontvingen

Officiersboekjes van het Nationaal Militair Museum doorzoeken

De lichaamslengte van je voorouders onderzoeken

Familie Knauf, van paleis naar Nederlands-Indië

Focussen op de schutters in de schutterij

Zaten jouw voorouders in het Nederlandse leger?

Comportementboeken Kweekschool voor de Zeevaart

Podcast serie ‘Als geschiedenis in je opstaat’

Podcast serie ‘Mijn oma de soldaat’

5-stappenplan – Militieregister in het Stadsarchief Turnhout

Brief uit 1780 – Jeremias, een brave en dappere officier

Brief uit 1672 – Een bedroefde tijd van oorlog

Kruiwagenstraf voor het stelen van een onderbroek

De Grote Oorlog en zijn vele gezichten

Katholieke Zouaven zoeken die vochten voor de Paus

Heb jij ook soldaten onder jouw Belgische voorouders?

Militairen zoeken in het leger en bij Napoleon

Varende voorouders bij de VOC vinden

Militairen die voor de krijgsraad stonden (1814-1830)